اخلاق حرفه ای قسمت اول

اخلاق حرفه ای قسمت اول

اخلاق حرفه‌ای فراتر از مسئولیت و زمان و مکان است . مازیار میر

در این سلسله مقالات قصد دارم به اخلاق حرفه ای در مجموعه های بزرگ چند منظوره در ایران اشاره داشته باشم که تا کنون به هیچ وجه به آن اندیشیده نشده و کار تحقیقاتی در این خصوص انجام نشده است. این مقاله نگاهی گذرا دارد به مبحث گسترده اخلاق حرفه ای در مالهای بزرگ ایرانی بایدها و نبایدها. بعنوان یک مشاورکسب و کار به شدت معتقد و پایبند به اخلاقیات هستم .

هر مجموعه سازمانی دارای کدهای اخلاقی متناسب با ساختار حرفه ای خود است که اخلاق حرفه ای نام دارد. برای مثال هم باید بگویم که آموزش عالی نیز نظامی حرفه ای است و اساتید دانشگاه ها به عنوان افرادی که مسوولیت تعلیم و تربیت دانشجویان را بر عهده دارند باید از اصول اخلاق حرفه ای معلمی آگاهی داشته و به آن پایبند باشند. رعایت اخلاق آموزشی تضمین کننده سلامت فرایند یاددهی – یادگیری در دانشگاه است و موجب افزایش تعهد پاسخگویی مدرسان نسبت به نیازهای دانشجویان می شود شاید صندلی خالی برخی دانشگاهها و یا دانشجویان بی انگیزه و بدون بنیه علمی بخاطر عدم وجود اخلاق حرفه ای اساتید رقم خورده است.
هدف این سلسله مقالات که برای دانشجویان ارشد آموزش عالی کشور طراحی و تبین شده است، در واقع تبیین اخلاق حرفه ای برای مدیران مالهای بزرگ ایران بوده و در آن استانداردهای اخلاقی مدیران از دو منظر الگوی آموزشی برای کارکنان و پرسنل و  کل مجموعه و دوم  عملکرد به این منظور گزیده ای از دستورات اخلاقی اسلامی و دستورات علمای علم اخلاق حرفه ای در دستور کار قرار گرفته است  در ارتباط با این موضوع به قوانین برخی از کشورها در زمینه اخلاق حرفه ای نیز اشاراتی شده است…

مدل آموزشی که بر اساس آن سالها است که این درس را تدریس میکنم با نمایش فیلمهایی پیرامون تفکر چند بعدی و تفکر سیستمی اصول علمی تمرکز برای حل مسئله و برون رفت از بحران و همچنین مهارتهای گفتگو  و زبان بدن ویژه مدیران و…
بر اساس مبانی اخلاق حرفه ای مدیر یک مجموعه باید در دو بعد خود را ملزم به رعایت اصول اخلاقی بداند؛ اول، به جهت جایگاه تأثیرگذاری که بر رفتار و افکار کارکنان و پرسنل و حتی به لحاظ جذب مشتریان روی مشتری دارد و در این خصوص باید خود را آراسته به فضایل اخلاقی نماید و بداند مؤثرترین روش در انتقال ارزش های اخلاقی مثبت، آشکار شدن آن ها در رفتار واقعی مدیران و سرپرستان یک مال بزرگ ایرانی است.

دوم، به جهت وظیفه ای که در قبال برآوردن نیازهای پرسنل و انتظارات مدیریت مجموعه دارد، باید با رعایت حداکثری اصول اخلاقی در انجام وظایف حرفه ای، مسوولیت های تعریف شده خود را به بهترین نحو به انجام رساند.

اخلاق حرفه‌ای(professional ethics)، یکی از زمینه‌های دانش مدیریت به‌شمار می‌رود اما همه نظریه‌‌های مدیریت نسبت به اخلاق سازمانی موضع‌گیری یکسانی ندارند. اخلاق حرفه‌ای مجموعه‌ای از اصول و استانداردهاست که رفتار افراد و گروه‌ها را تعیین می‌کند در واقع، اخلاق حرفه‌ای، یکسری فرایندهای مبتنی بر فکر و جهت‌یابی دارد و یک فرایندهایی نیز برای تحقق این اندیشه‌ها. به عبارتی اخلاق حرفه‌ای، سبک چگونه زیستن و چگونه رفتار کردن در یک تخصص و در یک محیط تخصصی اعم از فردی و سازمانی را تعیین می‌کند.

متأسفانه هنوز اخلاق حرفه‌ای برای مالهای ایرانی هنوز تدوین و تبیین نشده است، و ما در این سلسله مقالات سعی داریم این اصول و اخلاقی علمی و مدیریتی را تدوین کنیم.

باید اذعان نمود اخلاق حرفه ای در مالهای ایرانی سلسله واکنش‌ها و رفتارهای مقبول و پذیرفته شده ایی است که بخش‌های مهمی از آن‌ها در تخصص‌های مختلف از سوی سازمان‌ها و مجامع تخصصی، صنفی و حرفه‌ای برای مطلوب بخشی به روابط اجتماعی، به صورت آیین نامه و قانون می‌آید مازیار میر به شدت  معتقد است که  اولاً همه‌ی اخلاق حرفه‌ای را نمی‌توان بصورت رسمی تبیین و تعریف کرد و ثانیاً نمی‌توان همه‌ی ابعاد اخلاق سازمانی و یا حرفه‌ای را از اخلاق فردی، شغلی و یا کار تفکیک نمود. به طور عام، مبانی اخلاق حرفه‌ای و انتظارات اجتماعی برخاسته از آن عبارتند از: صداقت، عدالت، امانت‌داری و وفاداری در جریان کسب و کار. مثلاً کسی که امانت‌داری ندارد، دغدغه حفظ اموال عمومی و استفاده بهینه و بهره‏‌وری از امکانات و اختیارات را ندارد. به طور دقیق و خاص نیز می‌توان اخلاق حرفه‌ای را علاوه بر رعایت این موارد، در آیینه‌ی مسئولیت اجتماعی، تعهد اجتماعی و انطباق اجتماعی تفسیر نمود. با این توضیح، در ورود به این بحث‌ها، معلوم می‌شود اخلاقی بودن در حرفه و یا شغل و یک فعالیت، صرفاً دانستن نیست، بلکه خواستن، مهارت‌یابی و یافتن بینش نیز هست. خلاقیت و ابتکار عمل را هم شامل می‌شود. بنابراین برای نیل به اخلاق حرفه‌ای هم ژرف‌اندیشی لازم است و هم این مفهوم دامنه‌ی وسیعی را در بر می‌گیرد.

اما تعریف اخلاق حرفه ای

اخلاق حرفه ای، مجموعه ای از اصول و استانداردهای سلوک بشری است که رفتار افراد و گروهها را تعیین می کند در حقیقت، اخلاق حرفه ای، یک فرایند تفکر عقلانی است که هدف آن محقق کردن این امر است که در سازمان چه ارزش هایی را چه موقع باید حفظ و اشاعه نمود(فرامرز قراملکی،۱۳۸۲).

اخلاق حرفه ای مجموعه ای از کنش ها و واکنشهای اخلاقی پذیرفته شده است که از سوی سازمانها و مجامع حرفه ای مقرر می شود تا مطلوب ترین روابط اجتماعی ممکن را برای اعضای خود در اجرای وظایف حرفه ای فراهم آورد (آزاد،۱۳۷۳)

مبانی اخلاق حرفه ای و انتظارات اجتماعی که عبارتند از:

۱٫ صداقت و راستگویی ۲٫  انصاف و برابری ۳٫ امانت داری ۴٫ وفاداری و احساس مسؤلیت اجتماعی

اخلاق حرفه ای نوعی تعهد اخلاقی و وجدان کاری نسبت به هر نوع کار، وظیفه و مسئولیت است. اخلاقی بودن درحرفه حاصل دانستن، خواستن، توانستن و نگرش است ( فرامرز قراملکی،۱۳۸۲).

اما مراحل کاربردی نمودن اخلاق در رفتار افراد و گروه ها به قرار ذیل می باشد:

۱٫ موفقیت از اخلاق حرفه‌ ای سرچشمه می‌ گیرد ۲٫ اخلاق حرفه‌ ای از اعتماد آفرینی ایجاد می ‌شود ۳٫ اعتماد آفرینی از پیش‌ بینی رفتار ایجاد می ‌شود ۴٫ پیش‌ بینی رفتار از مستمر بودن و قانونمند بودن رفتار سرچشمه می‌ گیر ۵٫ مستمر بودن و قانونمندی از مسئولیت ناشی می ‌شود ۶٫ مسئولیت از قانون و باورهای فرد شکل می ‌گیرد.(دوانی،۱۳۸۷)

در واقع می توان گفت این باورها و اعتقادات شخصی است که فرد را مسؤلیت پذیر و قانونمند می نماید و نتیجه قانونمند بودن فرد، این است که می توان رفتار وی را پیش بینی نمود. پیش بینی پذیری رفتار نیز منجر به اعتماد آفرینی خواهد شد و این همان اخلاق حرفه ای است که بر پایه باورها و اعتقادات فردی شکل گرفته است.

از این رو، هدف آموزش اخلاق حرفه ای انتقال اطلاعات و یافته های علمی نیست. بلکه تصحیح و  تقویت انگیزش، ارتقاء مهارت، افزایش توان وتحول نگرش هداف اصلی آموزش اخلاق حرفه ای است.

دکتر مازیار میر مشاور و تحلیلگر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *